Plamka ślepa to miejsce na siatkówce oka, gdzie nie ma komórek odbierających światło. Jak to się w takim razie dzieje, że nasze oko obserwuje otaczający nas świat bez „dziur” w widzeniu?
Czytając ten artykuł będziesz mieć wyjątkową okazję przetestować swój własny wzrok, sprawdzić wielkość swojej plamki ślepej i doświadczyć, w jaki sposób Twój mózg sprytnie „dorabia” sobie obraz tam, gdzie tak naprawdę nie powinno go być.
Tylna część oka jest zbudowana z fotoreceptorów, komórek, które odbierają światło i zamieniają je w impulsy nerwowe przekazywane do mózgu. Na siatkówce jest jednak jedno miejsce, gdzie tych komórek nie ma- jest to plamka ślepa. Jest to miejsce, z którego odchodzi włókno nerwowe, przekazując informację o obrazie prosto do mózgu. O istnieniu plamki ślepej możesz przekonać się sam, patrząc na poniższy obrazek 15-25 centymetrów od monitora. Zasłoń lewe oko i skup swój wzrok na krzyżyku. Teraz zacznij przybliżać i oddalać głowę aż czarna kropka po prawej stronie zniknie.
Ale to jeszcze nie wszystko. Możesz dokładnie określić wielkość swojej plamki ślepej! TUTAJ znajdziesz specjalne miejsce, gdzie możesz sprawdzić jak duża jest plamka ślepa w Twoim polu widzenia. Aby to zrobić, wejdź na stronę (link w poprzednim zdaniu), zakryj lewe oko i spójrz na obraz tak aby nie widzieć czarnej kropki. Teraz manewruj wskaźnikiem myszki tak aby oscylować nim przy niewidzianej przez Ciebie kropce. Gdy nie widzisz wskaźnika, oddalaj go od tej kropki aż do momentu gdy go zobaczysz. Na granicy kliknij lewym przyciskiem myszy, co spowoduje zaznaczenie tego punktu. I tak samo zrób z różnymi kierunkami, aby obrysować kształt Twojej plamki ślepej.
Co potrafi Twoja plamka ślepa?
Okazuje się, że nasza plamka ślepa potrafi więcej niż nam się wydaje. Otóż mózg automatycznie wypełnia lukę w obrazie, która powstaje poprzez istnienie plamki ślepej. W końcu gdy patrzysz normalnie przed siebie, nie masz dwóch pustych kropek w swoim polu widzenia (każde oko ma swoją plamkę ślepą). Mózg wypełnia te obszary tym, co spodziewa się, że tam powinno być! Aby samemu tego doświadczyć, przetestuj kilka ciekawych przypadków działania plamki ślepej, które znajdziesz poniżej. Wszystkie obrazki pochodzą ze strony http://serendip.brynmawr.edu. Za każdym razem zasłaniaj lewe oko i patrząc na krzyżyk przybliżaj się oddalaj od ekranu, aż zniknie czarna kropka po prawej stronie.
Jak widzisz, Twój mózg potrafi wypełnić miejsce, w którym znajdowała się kropka kolorem, który tą kropkę otaczał. I potrafi to zrobić niezależnie od tego, jaki kolor wchodzi w grę.
W tym przypadku mózg w miejsce kropki uzupełnia linię. Robi tak dlatego, że „spodziewa” się ciągłości tej lini.
Wyraźna, żółta kropka znika a zamiast niej pojawia się czerwona!
Wygląda na to, że rozglądając się wokół siebie widzimy też punkty, które są tylko „dopowiedziane” przez nasz mózg. Oczywiście w miarę możliwości mózg będzie uzupełniał brakującą informację danymi z drugiego oka, jednak gdy drugie oko ma ograniczone pole widzenia, mózg po prostu dorabia sobie spodziewany obraz.
Jak sprawić, aby kogoś głowa zniknęła
Tom Stafford, autor książki „100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu”, z której pochodzą informacje zawarte w tym artykule, opisuje tam zabawną możliwość wykorzystania plamki ślepej. Gdy będziesz w pomieszczeniu, w którym znajdują się ludzie, zasłoń jedno swoje oko i wysuń przed siebie drugą dłoń z wysuniętym palcem wskazującym. Skup swój wzrok na tym palcu i wybierz jakąś osobę. Teraz przesuwaj swój palec tak, aż głowa tej osoby zniknie a zastąpi ją tło :)
Bardzo fajny u ciekawy artykuł ! :) Rzec można nauka i zabawa w jednym .Z tego co pamiętam mózg płata nam mnóstwo figli.
Ciekawe czy kiedykolwiek odkryjemy wszsystkie mozliwosci naszego mozgu :)
Nigdy :D
Zasłaniam lewe oko patrzę na krzyżyk. Przybliżam i oddalam od 50cm do samego monitora i nie znika.
co nie mam plamki slepej? Czy jestem slepy?
Kiedyś już to widziałem i bez problemu potrafiłem ‘zniknąć’ tą kropkę, a teraz się nie da :| Popsuły mi się oczy… :(
Hehe. Ja na początku też myślałem, że u mnie nie działa, bo za bardzo się śpieszyłem z tym oddalaniem i przesuwaniem. Trzeba powoli przesuwać, aż się dobrze ustawi. Tak jak się stroiło kiedyś aparaty czy kamery.
wykop effect??
Ja też na początku myślałem, że nie potrafię tak skierować wzroku, żeby kropka „zniknęła”. Dopiero później zrozumiałem, że trzeba po prostu dobrze ustawić wzrok i skupić się na tym jednym punkcie.
Co do artykułu to mnie zdziwił. Ale zdziwił pozytywnie. Osobiście bardzo lubię czytać o tym jak nasz mózg nas oszukuje, a co dopiero to poczuć lub zobaczyć.
Brawo!
Artykuł bardzo si, ale tytuł do bani – to nie plamka slepa takie cuda wyczynia tylko nasz mózg – o czym sam autor zresztą napisał, tylko tytuł niepotrzebnie schrzanił.
Bardzo ciekawy artykuł. Nie wiedziałem że moje oko nie widzi wszystkiego na co się patrzy ;)
Kiedyś jak ćwiczyłem widzenie peryferyjne to mi szczególnie te ślepe punkty dawały się we znaki :)
Teraz zasłońcie prawe oko i patrzcie na kółko :P
anon- każdy ma plamkę ślepą. Być może za szybko odsuwasz i przysuwasz głowę do monitora i przez to nie zauważasz tego momentu- spróbuj robić to powoli, na pewno trafisz na punkt gdzie kropka zniknie. Możesz też spróbować z prawym okiem, patrząc się na kropkę i czekając aż zniknie krzyżyk.
Joynaster- Dobry tytuł to klucz do tego, aby ludzie zajrzeli do zawartości artykułu. Biorąc pod uwagę to, że ten artykuł pojawił się na głównej stronie serwisu wykop.pl, wygląda na to, że ten tytuł akurat jest wyjątkowo udany ;) I oczywiście to nie plamka ślepa tyle potrafi tylko nasz mózg, ale jest to po prostu najzywklejsza przenośnia.
Na komentarzach pod tym artykułem na wykop.pl dostrzegłem stwierdzenie, że to zjawisko jest ułomnością naszego oka. I tutaj potrzebne jest małe sprostowanie- to nie jest ułomność! Oko jest zbudowane właśnie w ten sposób w określonym celu. Komórki siatkówki są umiejscowione za nerwami (nerwy są z przodu, dlatego w pewnym miejscu muszą przerwać ciągłość siatkówki aby móc skierować się w stronę mózgu) po to, aby komórki te mogły być lepiej odżywiane. Wszystko ma swój cel :)
Michał Pasterski: Dobry tytuł, to poprawny tytuł moim skromnym zdaniem. Owszem – bardziej intrygujący tytuł przyciąga większą publiczność, ale w gruncie rzeczy jest kłamstwem. A to zbliża niebezpiecznie artykuł do poziomu np. „Faktu”. Niestety wiele portali internetowych stosuje tą samą filozofię, efektem czego sa tysiące wprowadzających w błąd tytułów mających tylko i wyłącznie na celu podniesienie oglądalności, a co za tym idzie zysków z reklam. Jeżeli artykuł jest naprawdę ciekawy/wartościowy (a ten jest) to i tak znajdzie czytelników, a nawet trafi na wykop. Nawiasem mówiąc poziom wykopu też pozostawia sporo do życzenia, a jakość ruchu sieciowego pochodzącego stamtąd jest co najmniej bardzo niska.
Tak czy siak artykuł ciekawy, chociaż dla mnie był powtórką ze szkoły :)
Czyli twierdzisz, że użycie przenośni czyni tytuł niepoprawnym, dobrze rozumiem? Dobrze, że zaznaczyłeś, że jest to tylko Twoje skromne zdanie. Ja uważam inaczej- przenośnia może sprawić, że tytuł będzie krótki, ciekawy i będzie dobrze informować o zawartości artykułu.
I jeśli pragniesz kontynuować dyskusję na temat tytułów, zapraszam na maila. Tutaj dyskutujemy o plamce ślepej.
Pozdrawiam,
Michał :)
Zgodnie z życzeniem – masz wiadomość :)
moja plamka jest ślepa do bólu… zasłaniam,gapie się godzinę,wije się jak dziki wąż ale nic z kropką się nie dzieje jak tam stała tak stoi,chyba że wada wzroku ma tu jakieś znaczenie
A jednak jest to ułomność, są oczy pozbawione tej wady: „Tego oczywistego feleru pozbawione są głowonogi, u których połączenia nerwowe od komórek światłoczułych odchodzą na zewnątrz od gałki ocznej i przez to nie przesłaniają światła i nie tworzą ślepej plamki.”
cytuję za : http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,6480/q,O.malo.Inteligentnym.Projektancie
Ateista- są podzielone zdania na temat tego, czy jest to ułomność czy nie. W książce, której tytuł wymieniam w artykule, autor napisał: „Dla człowieka korzystniejszy jest układ ludzkiego oka, który umożliwia jak najlepsze ukrwienie siatkówki, co z kolei zapewnia zarówno zaopatrzenie fotoreceptorów w substancje odżywcze i tlen, jak i usuwanie z nich produktów przemiany materii.” Tak więc obie opcje mają swoje zalety i wady. Czy nasz układ jest tak celowo zaprojektowany, czy jest to błąd, tego się nie dowiemy :)
Bardzo interesujący artykuł :) Ciekawe kiedy poznamy wszystkie możliwości naszego mózgu, tak by móc go w pełni kontrolować…
Jezu, dzięki temu artykułowi się dowiedziałęm ,że NIC MI NIE JEST! przez 2 lata bałem się, że ślepnę, bo wtedy tą plamkę zauważyłem… szok!
Bardzo interesujący artykuł, ale mam jeden problem z tymi obrazkami- kropeczka czy tez krzyżyk w innym wariancie nie znika ! i się tak bawię z wolnym odsuwaniem głowy od komputera, ale nie pomaga niestety…