Mapa nie jest terenem

Czy wiesz, że świat na jaki patrzysz nie jest w rzeczywistości taki jakim go widzisz? To, o czym dzisiaj przeczytasz jest ogromnie ważne, jeśli chcesz wejść na kolejny poziom rozwoju osobistego.

Jedno z głównych założeń NLP zakłada, że każdy człowiek ma swoją mapę rzeczywistości, która tak naprawdę tą rzeczywistością nie jest. Poznanie tej koncepcji da Ci wielkie możliwości rozwoju. Zaczniesz zupełnie inaczej patrzeć na otaczający Cię świat i na relacje z innymi ludźmi.

"Ludzie orientują się według własnych map poznawczych, czyli osobistego modelu świata, a nie świata jako takiego." - Alfred Korzybski

Czym jest mapa rzeczywistości? To nic innego jak umysłowe odzwierciedlenie otaczającego Cię świata. Nie patrzysz na świat jaki jest obiektywnie w rzeczywistości, ale poprzez zestaw filtrów, doświadczeń, zmysłów, przekonań i wartości. To one stanowią Twoją unikalną, subiektywną mapę. Poznanie obiektywnego świata jest niemożliwe, nie pozwala nam na to sposób w jaki skonstruowany jest nasz umysł. Jest on zmuszony do wybierania informacji spośród ogromnej liczby bodźców. I każdy człowiek ma jakiś konkretny algorytm, według którego są dobierane te najważniejsze informacje.

Jak widzisz na rysunku poniżej, między Tobą a rzeczywistością znajdują się jeszcze filtry. Ty widzisz rzeczywistość, która jest już przefiltrowana- wszystkie bodźce ze świata zewnętrznego są starannie przeselekcjonowane.

 

Mapa rzeczywistości NLP

W momencie, gdy to zrozumiesz, okazuje się, że każdy człowiek ma inną mapę świata. W końcu każda osoba na Ziemi ma inne doświadczenia życiowe, różne przekonania, odmienne wartości i oczekiwania. Interpretacja tej samej informacji może być całkowicie odmienna u różnych ludzi.

Nie ma jednej obiektywnej racji. Każdy ma rację w swojej mapie świata.

Teraz parę przykładów, które pozwolą Ci lepiej poczuć tę koncepcję. Na początek weźmy znaczek na listy. Czym jest dla Ciebie taki znaczek? Co oznacza dla Ciebie to słowo? Dla pasjonata filatelistyki słowo "znaczek" ma prawdopodobnie bardzo emocjonalne znaczenie. Może to być nawet jedno z najważniejszych słów w jego życiu! Dla kogoś innego słowo "znaczek" może oznaczać nic niewart kawałek papieru. Obie osoby mają inne mapy świata i tej drugiej osobie może być trudno zrozumieć mapę filatelisty. Mogliby się spierać, czy znaczki są fajne czy nie- ale jaki by to miało sens?

Inny przykład. Czy zdarzyło Ci się kiedyś, że Twój rozmówca usłyszał coś zupełnie innego niż miałeś na myśli? Mi się to przytrafiło wiele razy i nigdy nie mogłem zrozumieć dlaczego tak się dzieje. Okazuje się, że ten sam komunikat może mieć zupełnie inne znaczenie dla różnych osób. U jednej osoby słowo "miłość" może wywoływać rozmarzenie a u innej ból i negatywne emocje. Dlatego zawsze dobieraj swój komunikat starannie i bierz pod uwagę mapę rzeczywistości Twojego rozmówcy.

Kolejna sytuacja. Z powodu mgły odwołany zostaje samolot powrotny z Hiszpanii do Polski. Co się dzieje na lotnisku? Kilkanaście osób skacze z radości, bo mają dodatkowy dzień do wykorzystania w tym pięknym kraju. Kilka osób jest zupełnie obojętna- dla nich w sumie nic złego się nie stało, ale tutaj też nie mają za bardzo co robić. Inna grupa ludzi jest zrozpaczona, muszą koniecznie być jeszcze dzisiaj w Polsce. Jeszcze inne osoby są z kolei rozwścieczone- przytrafiło im się to już drugi raz. Różni ludzie, różne mapy, różne reakcje.

Mapy w praktyce

Myślę, że już widzisz w czym rzecz. Teraz pytanie- jak to możesz wykorzystać?

Możesz zdać sobie sprawę z tego, że to jak żyjesz i czy żyje Ci się dobrze zależy tylko od tego, jaką masz mapę rzeczywistości. Widzisz, ludzie nie są szczęśliwi dlatego, że przytrafiają im się w życiu same dobre rzeczy. Tak samo inni ludzie nie są cały czas przygnębieni dlatego, że ciągle trafiają na rzeczy frustrujące, smutne i bolesne. Dzieje się tak dlatego, że i jedni i drudzy w odpowiedni sposób filtrują rzeczywistość.

Jeśli będziesz mieć przekonanie, że świat to złe i smutne miejsce, to właśnie tak się będziesz czuć cały czas. Właśnie tak będziesz odbierać rzeczywistość.

Zmiana przekonań czy zmiana sposobu patrzenia na Twoje doświadczenia pozwolą Ci zupełnie inaczej filtrować rzeczywistość. NLP dostarcza wiele narzędzi, dzięki którym będziesz mógł tego dokonać.

Założenie, że mapa nie jest terenem daje bardzo dużo w świecie relacji z innymi ludźmi. Teraz zanim ocenisz czyjeś zachowanie będziesz rozumieć, że wynika ono z odmiennej mapy rzeczywistości tej osoby. Gdy będziesz chciał stworzyć silną więź z inną osobą, poznaj najpierw jej mapę a następnie postaraj się w nią wczuć. Zrozumiesz wtedy jej emocje, potrzeby, zachowania czy doświadczenia.

Możesz również zrozumieć, że udowadnianie swojej racji nie ma najmniejszego sensu. Kiedyś raz na jakiś czas miałem okazję kłócić się z ludźmi o to kto ma rację. Próbowałem pokazać im racjonalne argumenty, nie mogłem się nadziwić, że oni są w tak dużym błędzie. To tak jakbym ja posiadał mapę Poznania, mój rozmówca zaś mapę Warszawy i byśmy się spierali czy ulica Zielona jest na północy czy na południu mapy. Pomyśl, ile energii Ty straciłeś w swoim życiu na takie kłótnie.

Teraz, gdy już wiesz, że każdy ma swoją mapę świata i patrzy na rzeczywistość przez jej pryzmat, rozumiesz, że nie ma jednej obiektywnej racji. Każdy ma rację w swoim świecie i należy tę rację szanować. Można przecież powiedzieć tak- ok, na mojej mapie ulica Zielona jest na południu, a na Twojej na północy.

Pamiętaj, map rzeczywistości jest tyle ilu jest na świecie ludzi. Spraw, aby Twoja mapa była jak najbardziej korzystna dla Ciebie oraz szanuj mapy innych ludzi, nie narzucając im swojej.

Napisz komentarz

  • bento

    "Zmiana przekonań czy zmiana sposobu patrzenia na Twoje doświadczenia pozwolą Ci zupełnie inaczej filtrować rzeczywistość."
    To jest chyba właśnie najtrudniejsze, zmienić patrzenie na świat zwłaszcza gdy przez wiele lat używało się jednej mapy.

  • Izka

    Tak samo cięzko jest poznać mape kogos kogo nie znamy i spotykamy pierwszy raz w zyciu

  • @Izka: nie do końca. Wystarczy więcej słuchać niż mówić. Twój rozmówca będzie w jakiś sposób zaznaczał to co jest dla niego ważne: intonacją, gestykulacją, uśmiechnie się lub jeszcze coś innego.

    Sama świadomość tego, że ludzie mają inne spojrzenie na rzeczywistość już jest sporym postępem. Potem pozostaje tylko to zauważać podczas komunikacji.

    To potężna rzecz więc korzystaj z tego. Bądź wyroumiały/a i ucz się patrzenia na sprawę z innego punktu widzenia.

    Pierwsza myśl jaka mi się nasuwa gdzie to może być przydatne to związki. Ile razy Ty i bliska Ci osoba postrzegaliście coś zupełnie inaczej i doszło do sporu? A gdyby tak wejść w mapę tej osoby i zadać sobie pytanie:co bym czuł/a będąc na jej/jego miejscu?

    Pozdrawiam serdecznie,
    Bartek

  • Bento- nie jest to tak trudne, jak by się mogło wydawać. Oczywiście nie zmienisz swojej mapy całkowicie z dnia na dzień, ale krok po kroku jak najbardziej. Najlepiej pracować nad swoimi przekonaniami- artykuł na ten temat znajdziesz na moim blogu. Gdy już zmienisz wszystkie albo chociaż większość ograniczających Cię przekonań odczujesz ogromną zmianę.

    Izka- Dokładnie tak jak mówi Bartek. Całkiem łatwo jest poznać mapę drugiej osoby. Wystarczy obserwować. Uważnie obserwować. Umiejętność takiej obserwacji można wyćwiczyć, na początku rzeczywiście może nie zawsze się udawać. Szukaj charakterystycznych gestów, słów, zdań, zachowań. Twój rozmówca cały czas, całym sobą prezentuje Ci swoją mapę świata. Każda jego wypowiedź to odzwierciedlenie jego wnętrza i jego przekonań, dlatego uważnie słuchając tego co ma do powiedzenia i obserwując jak to robi, w łatwy sposób możesz poznać jego mapę świata.

    Bartek- związki i generalnie relacje międzyludzkie to obszar, gdzie rozumienie koncepcji map świata może rzeczywiście być najbardziej przydatne.

  • Michał

    Bardzo dobry temat. Zmiana postrzegania świata potrafi całkowicie odmienić życie. Próba spojrzenia na kłótnie oczami swojego oponenta (poprzez jego mapę) potrafi całkowicie usunąć gniew w moim przypadku. A nawet samo budzenie się rano i spojrzenie na czekające nas problemy jak na wyzwania których podjęcie przyniesie nam szczęście. To wszystko potrafi mi dać niesamowitego powera.

    Jedyny warunek trzeba pamiętać o tej zasadzie i stosować ją najczęściej jak się da.

    Pozdrawiam

  • gabika1921

    ok. Jeśli staram się zrozumieć czyjąś mapę (punkt widzenia), a on mojej nie? tak wielu ludzi widzi wyłącznie swój czubek nosa i uważają, że to co myślą jest absolutnie niepodważalne...

  • @ gabika1921 - daj innym przykład :) Prędzej czy później Ty też otrzymasz pełne zrozumienie.

    Pozdrawiam,
    Bartek

  • Norbi

    Brawo :D wszystko ładnie i rzeczowo . Jednym z sposobów zmiany mapy jest zmiana słownictwa to nie jest łatwe ani trudne to porostu wymaga wytworzenia nawyku ... Przydał by się ładnie zredagowany translator słownictwa :P

  • Jacenty

    To mój pierwszy wpis na tym blogu
    Witam wszystkich, autora bloga, blogerów i oczywiście hrabiego Alfreda Korzybskiego, którego jak mniemam duch ma się dobrze i spoziera na nas z krainy e-prime :)

  • Bogdan Markowicz

    Bardzo wartościowy i intratny wpis. dziękuje:)

  • Ela

    Długo nie zaglądałam do tego wpisu, ponieważ jakoś tytuł wyjątkowo mnie nie zachęcał. Ale zajrzałam i nie żałuję. Kolejny krok w kierunku zrozumienia drugiego człowieka i budowania lepszych relacji. Dziękuję!
    Pozdrawiam (:

  • Grzesiek

    "Myślę, że już wiesz w czym rzecz, teraz pytanie - jak to możesz wykorzystać?".

    Bardzo podoba mi się taka konstrukcja artykułu. Na blogu Michała nie ma bezużytecznych słów! Dzięki serdeczne;-)

  • Sara

    Dobry artykuł.

  • Arrekus

    Świetny artykuł, uświadamia wiele oczywistych rzeczy :) I przypomniało mi się, jak kiedyś rozmawiałam z koleżanką o moim chłopaku i seksie, o stosunku moich rodziców do tych tematów itd. I w pewnym momencie mi nie odpisała, a następnego dnia zarzuciła mi, że jestem zarozumiała, że się zmieniłam i tylko wykorzystuję okazję, by kogoś wykorzystać. A ja takie wielkie WTF, o co tutaj w ogóle chodzi. Na początku się z nią kłóciłam, że o czym w ogóle mówi, ale później już, na spokojnie przejrzałam ową nieszczęsną rozmowę i załapałam, że mogłam użyć wyrażeń, i co gorsza skrótów myślowych, które są oczywiste dla mnie i nie są żadną krytyką, ale ona, dodatkowo będąc przeczulona na tym punkcie, odebrała je zupełnie inaczej. Nie mówiąc o tym, że ona sama zupełnie inaczej podchodzi do tych spraw, także jej rodzice, ale toleruje to u innych ludzi. No, i później się nie odzywała do mnie ponad pół roku, nawet nie raczyła przeczytać moich przeprosin i próby wytłumaczenia zaistniałej sytuacji. Ten artykuł mi lepiej uświadomił, co zaszło chociażby podczas tej nieszczęsnej rozmowy :)

  • gosia

    Pogubiłam się....czyli nikt nie ma racji????

    • Lena

      Jak to się pogubiłaś? Przecież to banalnie proste.

  • Urszula Kuśmierczyk

    Pomyślałam po przeczytaniu, że najtrudniejsze jest tylko to, że to ja jako osoba "oświecona po lekturze" mam szanować cytuję "mapy innych ludzi i nie narzucać" (to już mam za sobą) ale to inni stale próbują mi narzucać swoją i to inni nie szanują mojej... czyli podobnie jak Ty gabika, ALE tak sobie myślę, że i tu był błąd w myśleniu.... bo nic tu trudnego. Na ile pozwalasz ingerować w swoje życie, czy "mapę" na tyle Ci to robią... i to był mój kolejny błąd w myśleniu... :-) dla mnie też się nauka z artykułu znalazła :-) super